چنانچه به هر یک از عارضه های ناحیه زانو اعم از آرتروز، آسیب های ورزشی یا سایر التهاب مفصل زانو که یکی از مهم ترین مفاصل بدن شناخته می شود درگیر شوید پزشک با توجه به نتایج حاصله از معاینات بالینی اقدام به انجام جراحی تعویض مفصل زانو می کند که برای انجام این عمل نیاز به کار گذاشتن پروتز های زانو دارند با کمک انواع این پروتز ها مشکلات بیمار مرتفع می گردد. در ادامه این مقاله قصد داریم اطلاعاتی جامع و مفید در رابطه با پروتز های از این دست که علاوه بر سایر کاربرد های زیبایی که دارند به صورت درمانی نیز از آن ساتفاده می شود و این گونه جایگاه والای آن ها در ترمیم آسیب های جدی مشخص می شود.
پروتز زانو چیست؟
همانطور که در مبحث پیشین نیز بدان اشاره شد در عمل جراحی تعویض مفصل زانو پروتز ها یکی از ایده آل ترین راه حل های موجود برای بازیابی تحرک و فعالیت های جسمانی بیماران است.
پروتز های ایمپلنت های ساخته شده از مواد مخصوصی هستند که انواع مختلفی دارند و جایگزین مفاصل زانو می شوند تا تمامی حرکات زانو به همان شکل اول باز گردد.
بهتر است بدانید هر عدد پروتز زانو معمولا از ۳ قسمت تشکیل شده است که در بخش فوقانی آن در عمل آرتروپلاستی می تواند جایگزین استخوان فمور یا همان قسمت ران پا شود.
پروتز های زانو از مواد پلاستیکی و پی وی سی مانند تهیه شده اند که به راحتی می توانند در قسمت بافت نرم پا درست در همان جایی که استخوان ساق پا هستند گذاشته شوند بدین ترتیب باعث بهبود جرکت زانو و لگن می شوند.
جراحی تعویض مفصل زانو چیست؟
عمل تعویض مفصل زانو که بدان آرتروپلاستی نیز می گویند. به بازیابی عملکرد مفاصل زانو می انجامد در این عمل با توجه به تکنیک و تخصص جراح استخوان و غضروف آسیب دیده را برش می زنند و مفصل مصنوعی یا همان پروتز زانو را جایگزین می کنند. یکی از دلایل مهمی که جراح اقدام به انجام این عمل می کند این است که درد ناشی از بیماری های از قبیل آرتروز و التهابات افراد را تسکین دهند و هم چنین هر گونه اختلالات حرکتی را مرتفع نمایند.
آمادگی های قبل از کارگذاشتن پروتز زانو
مصرف غذا و دارو ها
بهتر است با توجه به اهمیت و حساسیت این عمل جراحی آمادگی های را داشته باشید تا در نهایت عمل موفقیت آمیزی را پشت سر بگذارید.
در ابتدا با مشورت از متخصص بیهوشی و پزشک معالج تان می توانید مصرف هر گونه دارو های یا مکمل های غذایی را که متوقف کنید.
قبل از انجام عمل جراحی ناشتا باشید بدین معنا که از ۸ – ۱۲ ساعت قبل چیزی مصرف نکنید.
برای بعد از بهبودی خود را آماده کنید
با توجه به شرایط عمومی بیماران پس از اتمام عمل جراحی و حضور در منزل بهتر است قبل از انجام عمل لوازم مخصوصی جهت تحرک بهتر و سریع هم چون عصا و واکر فراهم کنید تا بتوانید به راحتی به تمامی فعالیت های روزمره تان هم چون استحمام و … انجام دهید. علاوه بر آن حتی می توانید برای کمک به کار های شما از بیمارستان ها یا سایر مراکز خدماتی پرستاری یا کمکیاری برای خود در نظر بگیرید. همچنین از قبل از عمل باید فضای منزل را برای بعد از اتمام عمل آماده کنید این گونه که محیطی جدا با تمامی موارد ایمنی همراه با وسایل نرم و راحت جهت استراحت را فراهم کنید.
لازم به ذکر است که قبل، حین و بعد از عمل برای جلوگیری از بروز عفونت بعد از جراحی به شما یک آنتی بیوتیک وریدی داده می شود. همچنین ممکن است به یک بلوک عصبی در اطراف زانو نزریق شود تا از شدت و حدت درد کم شود.
در حین انجام عمل تعویض مفصل
در ایتدا جراح حالت مخصوص زانوی شما را خم می کند تا دسترسی کاملی به بخش های مختلف مفصل داشته باشد سپس بعد از بیهوشی کامل بیمار، برشی به اندازه ۶ – ۱۰ اینچ زده می شود و کشکک زانو را نیز جدا می کنند و در نهایت سطح مفصل آسیب دیده را باز می کنند. در مرحله ی بعد که سطح مورد نظر آماده شده و جراح قطعات مفصل آسیب دیده را جدا و بعد با دقت فراوان پروتز های زانو که مفصل های مصنوعی هستند در محل مناسب نصب می شوند. قبل از بستن محل جراحی رخم و راست شدن زانو را آزمایش می کنند تا از عملکرد مناسب پروتز ها اطمینان حاصل کنند. بعد از مدت زمانی حدود ۲ ساعت این عمل با موفقیت به پایان می رسد.
بعد از عمل پروتز زانو
در همان دقایق اولیه بعد از اتمام عمل به سرعت به بخش ریکاوری بیمارستان منتقل خواهید شد و ممکن است تا ساعت ها در آن جا حضور داشته باشید بعد به اتاق مورد نظر در بیمارستان مجهز محل اقامت تان منتقل می شوید در همان روز تمامی مراقبت های اولیه توسط پرستار و پزشک انجام خواهد شد که اغلب شامل دارو های ضد درد می شود. متخصصین این حوزه درمانی در طول مدت اقامت در بیمارستان، شما را به حرکت دادن پا و مچ پا تشویق می کنند، که باعث افزایش جریان خون در عضلات پا می شود و از تورم و لخته شدن خون جلوگیری می کند. به احتمال زیاد داروهای رقیق کننده خون دریافت کرده و از درن های مخصوص بداز عمل که به منظور تخلیه راحت خون آبه های محل عمل است، استفاده می کنید تا از تورم و لخته شدن بیشتر محافظت کنید. در برخی از موارد نیز از شما خواسته می شود تمرینات تنفسی مکرر انجام دهید و به تدریج سطح فعالیت خود را افزایش دهید.
یک روز پس از جراحی، با کمک یک فیزیوتراپیست متبحر آموزش های لازم جهت استفاده از مفصل مصنوعی جدید زانوی خود را فرا می گیرید هم چنین بعد از اتمام اقامت در بیمارستان نیز باید فیزیوتراپی را در منزل نیز ادامه دهید تا حرکت زانوی شما مانند همان روز اول بهبود یابد.
توصیه می شود طبق دستورالعمل ها، تمرینات خود را به طور منظم انجام دهید. برای بهبودی بهتر، تمام دستورالعمل های تیم مراقبت خود را در مورد مراقبت از زخم، رژیم و ورزش دنبال کنید.
نتایج بعد از عمل
برای بسیاری از افراد، تعویض مفصل زانو موجب تسکین درد، بهبود تحرک و کیفیت زندگی بهتر می شود و انتظار می رود که بیشتر موارد تعویض مفصل زانو بیش از ۱۵ سال طول بکشد.
به طور کلی می توانید ۳ – ۶ هفته پس از عمل به اغلب فعالیت های روزمره خود، مانند: خرید و خانه داری سبک رسیدگی کنید.
پس از بهبودی، می توانید فعالیت های مختلفی مانند: کم پیاده روی، شنا، گلف یا دوچرخه سواری داشته باشید. اما شما باید از فعالیت های با تأثیر بالاتر مانند: آهسته دویدن، اسکی، تنیس و ورزش هایی که شامل تماس یا پرش است خودداری کنید. در مورد محدودیت های خود با پزشک خود صحبت کنید.
سوالات متداول
آیا پس از عمل پروتز های زانو بیرون نمی آید؟
یکی از پر تکرارترین سوالاتی که در این زمینه از سوی شما مخاطبین عزیز مطرح شده است، در این جا لازم است بدایند با توجه به آناتومی مفصل زانو و مواد تشکیل دهنده این پروتز ها و هم چنین نوع ساخت آن ها در حین جراحی با کمک سیمان های ارتوپدی در داخل پا فیکس می شوند و اغلب در صورتی که بیمار مراقبت هایث لازمه را رعایت کنند تا پایان عمر شان در زانو باقی می مانند و هیچ مشکل خاصی ایجاد نمی کند.
آیا پروتز ها جایگزین مناسبی برای مفصل زانو هستند؟
با توجه به این که یک جراح فوق تخصص ارتوپدی دامنه حرکت، ثبات و قدرت زانو، سن، وزن، میزان فعالیت های جسمانی تان را مورد ارزیابی قرار می دهد تا بتواند یکی از بهترین انواع پروتز های زانو را برای شما انتخاب و نصب کند.
آیا عمل آرتروپلاستی عوارضی هم در پی دارد؟
در ابتدا بهتر است بدانید هر نوع عمل جراحی که تحت بیهوشی عمومی قرار بگیرد ممکن است با عوارضی همراه باشد و به همین ترتیب عمل تعوبض مفصل زانو نیز در معرض بروز اثرات جانبی است که در صورت انتخاب بهترین جراح ارتوپدی در شهر محل سکونت تان و هم چنین رعایت مراقبت های بعد از عمل می توانید تا حدی چشم گیری از بروز آن ها جلوگیری کرد.
- افزایش درجه حرارت بدن
- درگیری به عفونت
- آمبولی یا همان لخته شدن خون در بدن
- حمله قلبی
- احساس درد در ناحیه جراحی
- سکته قلبی
- التهاب
- قرمزی
- تب و لرز
- درگیری به آسیب عصبی
- یکی دیگر از خطرات جراحی تعویض مفصل زانو، شکست پروتز زانو است که ممکن است بر اثر فعالیت های زیاد یا بلند کردن اجسام سنگین وزن و همینطور تمرینات ورزشی سنگین، اتفاق بیوفتد.
چنانچه هر یک از موارد مذکور را چه به صورت خفیف چه به صورت شدید مشاهده نمودید در سریع ترین زمان ممکن به پزشک خود اطلاع دهید.
نتیجه گیری
با توجه به مطالب فوق می توانید از این وسیله به منظور بهبود عملکرد تحرکی خود استفاده و از مزایای آن بهره مند شوید البته که توجه داشته باشید از بهترین مراکز و بیمارستان های تخصصی در این زمینه کمک بگیرید تا بتوانند با توجه به تجهیزات موجود در آن جا نتایج حاصله از عمل مطلوب باشد.
چنانجه سوالی یا نظری در مورد این مقاله دارید می توانید در قسمت پایانی آن در بخش “دیدگاه” مطرح کنید تا در اسرع وقت پاسخی در خور در اختیارتان قرار دهیم.