اکوکاردیوگرافی، تستی است که با استفاده از اولتراسوند انجام می شود و میزان کارایی عضله و دریچه های قلب را نشان می دهد. امواج صوتی، تصاویری از قلب را در اختیار پزشک قرار می دهند تا اندازه و فرم قلب مشخص گردد.
چه افرادی باید تست اکوکاردیوگرافی را انجام دهند؟
تست اکوکاردیوگرافی به منظور بررسی بیماری قلبی، بررسی بیماری دریچه قلب و
مشخص شدن میزان موفقیت درمان های دارویی و جراحی از سوی پزشک تجویز می شود.
انواع اکوکاردیوگرافی
انواع مختلفی اکوکاردیوگرافی وجود دارد که پزشک تشخیص می دهد کدام نوع برای شما مناسب تر می باشد.
اکو ترانس توراسیک
تست استانداردی که مشابه تست اشعه ایکس است بی آن که از اشعه استفاده شود. متخصصین از تکنیک مشابه برای بررسی سلامت نوزاد قبل از تولد استفاده می کنند.
دستگاهی به نام ترنسدیوسر بر روی قفسه سینه قرار می گیرد. این دستگاه، امواج صوتی با تناوب بالا (اولتراسوند) ساطع می کند که به قلب می رسد و تصاویری از قلب در اختیار پزشک قرار خواهد گرفت.
روز انجام تست، بیمار می تواند همانند روال گذشته غذا بخورد و بیاشامد. داروها نیز همانند قبل مصرف می شوند.
لباس ها از کمر به پایین در آورده می شوند و بیمار بر روی میز معاینه دراز می کشد. الکترودهایی به قفسه سینه متصل می شوند. این الکترودها در نهایت به صفحه مانتیور اکوکاردیوگرافی می رسند تا امکان بررسی فعالیت الکتریکی قلب فراهم گردد.
بیمار به پهلوی چپ دراز می کشد. ترنسدیوسر در چند ناحیه از قفسه سینه به حرکت در می آید. مقدار کمی ژل به انتهای دستگاه زده می شود تا تصاویر واضح تری ایجاد گردد.
تغییرات ایجاد شده در امواج صوتی، مسیر و سرعت حرکت خون در قلب را به خوبی نشان می دهند. ممکن است بیمار صدای این امواج را در طول تست بشنود. پزشک از بیمار می خواهد حرکت کند تا تصاویری از نواحی مختلف قلب تهیه شود.
بیمار حین انجام تست متوجه چیزی نخواهد شد. تنها ممکن است سردی ناشی از ژل و یا فشار جزئی ترنسدیوسر احساس شود. این تست در حدود چهل دقیقه به طول می انجامد و بیمار قادر به انجام کارهای روزانه خود خواهد بود.
اکو ترانس ازوفاژیال (از طریق مری)
جهت انجام این تست، ترنسدویسر از راه گلو وارد مری می شود. از آن جایی که مری نزدیک قلب واقع شده است، تصاویر شفافی در اختیار پزشک قرار خواهد گرفت.
در صورت سابقه مشکلات روده ای مانند فتق هیاتال، مشکلات بلع و سرطان، پزشک را در جریان قرار دهید.
از خوردن و آشامیدن مواد غذایی، شش ساعت قبل از انجام تست باید خودداری شود. داروها می توانند همانند روال قبل و با مقدار کمی آب مصرف شوند. در صورتی که از داروهای دیابت و یا انسولین استفاده می کنید، قبل از انجام تست با پزشک مشورت کنید.
قبل از انجام این نوع اکوکاردیوگرافی، تزریق وریدی به بیمار انجام و داروها تزریق می شوند. سپس، الکترودها به قفسه سینه وصل می شوند و فشار خون و علائم حیاتی بیمار کنترل خواهد شد.
پروب اولتراسوند از راه دهان وارد گلو و سپس مری می شود و این لوله تاثیری بر روی تنفس نخواهد گذاشت. بعد از قرارگیری پروب، تصاویر از قلب گرفته می شود و بیمار متوجه چیزی نخواهد شد.
این تست در حدود نیم ساعت به طول می انجامد. تا زمان برطرف شدن اثرات بی حسی، از خوردن و آشامیدن باید خودداری شود. ممکن است بیمار کمی احساس گیجی داشته باشد و به همین خاطر، توصیه می شود روز تست، فردی بیمار را همراهی کند.
استرس اکوکاردیوگرافی
این تست هنگام ورزش و یا راه رفتن بر روی تردمیل و دوچرخه ثابت انجام می شود و حرکت دیواره های قلبی و هم چنین میزان پمپاژ قلب را به خوبی نشان می دهد. این نوع اکوکاردیوگرافی هم چنین کاهش میزان خونرسانی که در دیگر تست های قلبی نشان داده نمی شود را مشخص خواهد کرد.
از خوردن مواد غذایی قبل از تست باید خودداری شود، اما بیمار می تواند چهار ساعت قبل از تست، آب بیاشامد. از مصرف خوراکی های حاوی کافئین مانند شکلات، قهوه، چای و داروها به مدت بیست و چهار ساعت قبل از تست باید خودداری شود. چرا که کافئین و نیکوتین بر روی نتایج تست تاثیر می گذارند.
از بیمار خواسته می شود از مصرف برخی داروهای قلب، روز انجام تست خودداری کند. لیستی از این قبیل داروها در اختیار بیمار قرار خواهد گرفت.
جهت انجام تست، الکترودها به قفسه سینه متصل و فعالیت الکتریکی، ضربان قلب و فشار خون بررسی می گردد.
در ابتدا اکوکاردیوگرافی ترانس توراسیک انجام می شود و سپس از بیمار خواسته می شود بر روی تردمیل راه برود و یا دوچرخه ثابت بزند و ورزش آغاز می شود. شدت فعالیت به تدریج بیشتر می شود و هر گونه تغییر ثبت خواهد شد.
علائم و وضعیت بیمار تا زمان بازگشت به حالت طبیعی کنترل خواهد شد. تست استرس اکوکاردیوگرافی کمتر از پانزده دقیقه به طول می انجامد، اما هر دو تست با هم یک ساعت خواهد بود.
اکو استرس به کمک دوبوتامین
نوع دیگری از تست استرس اکوکاردیوگرافی که به جای ورزش با کمک دوبوتامین انجام می شود، دارویی که باعث می شود قلب احساس کند به سختی کار کند.
این تست قلب و دریچه ها را زمانی که قادر به ورزش کردن، راه رفتن بر روی تردمیل و یا دوچرخه ثابت نیستید، مورد بررسی قرار می دهد و فعالیت قلب را نشان خواهد داد.
این تست هم چنین می تواند انسداد شریان ها و میزان موفقیت درمان را به خوبی نشان دهد. الکترودها به قفسه سینه متصل و داروی دوبوتامین از راه وریدی تزریق خواهد شد.
در ابتدا، ضربان قلب و فشار خون در حالت استراحت اندازه گیری می شود و سپس داروی دوبوتامین به بیمار داده می شود تا میزان واکنش بررسی گردد. ممکن است در این حین، بیمار کمی احساس سردرد داشته باشد.
این تست در حدود یک ساعت به طول می انجامد، اما تزریق وریدی تقریبا پانزده دقیقه زمان می برد.
نتایج اکوکاردیوگرافی
اکوکاردیوگرافی به تشخیص مشکلات قلبی از جمله:
- بزرگ شدن قلب و یا ضخیم شدن بطن ها
- ضعیف شدن عضلات قلب
- مشکلات مرتبط با دریچه های قلب
- نقایص قلب قبل از تولد
- لخته شدن خون و یا تومور کمک می کند.